วิศวกรรมไฟฟ้า ตอนที่ 2: ระบบไฟฟ้าสามเฟสและหม้อแปลงไฟฟ้า

ระบบไฟฟ้าสามเฟส (Three-Phase System)

ระบบไฟฟ้าสามเฟสเป็นระบบที่ใช้กันอย่างแพร่หลายในโรงงานอุตสาหกรรมและอาคารขนาดใหญ่ เนื่องจากส่งกำลังไฟฟ้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ

1. หลักการทำงาน

ระบบสามเฟสประกอบด้วยแรงดันไฟฟ้า 3 เส้น ที่มีเฟสเหลื่อมกัน 120° ทำให้กำลังไฟฟ้ามีความสม่ำเสมอ ไม่มีช่วงที่กำลังเป็นศูนย์

2. การต่อโหลดแบบต่างๆ

ประเภท	สูตรแรงดัน	สูตรกระแส	ใช้ใน
ต่อแบบดาว (Y)	VL = √3 × VP	IL = IP	ระบบจ่ายไฟทั่วไป
ต่อแบบเดลตา (Δ)	VL = VP	IL = √3 × IP	มอเตอร์ขนาดใหญ่

3. หม้อแปลงไฟฟ้า (Transformer)

หม้อแปลงไฟฟ้าเป็นอุปกรณ์ที่เปลี่ยนระดับแรงดันไฟฟ้ากระแสสลับ โดยไม่เปลี่ยนความถี่

สูตรหม้อแปลง: V₁/V₂ = N₁/N₂ = I₂/I₁

4. ประเภทของหม้อแปลง

• Step-Up: เพิ่มแรงดัน (ใช้ในโรงไฟฟ้า)
• Step-Down: ลดแรงดัน (ใช้ในบ้าน)
• Auto Transformer: ปรับแรงดันได้ต่อเนื่อง
• Instrument Transformer: ใช้วัดแรงดัน/กระแสสูง

5. การบำรุงรักษาหม้อแปลง

1. ตรวจระดับน้ำมันหม้อแปลงสม่ำเสมอ
2. ทดสอบค่าความต้านทานฉนวน
3. ตรวจจุดต่อสายว่าแน่นหรือไม่
4. ทำความสะอาดชุดระบายความร้อน
5. เก็บบันทึกอุณหภูมิการทำงาน